Bewijs van toelating

© augustus 1995 Paul Cooijmans

Trein nadert kloof. Brug ingestort.
Gaat een mens richting noodrem?
Apen breken zijn benen.
Gebaart hij?
Zijn armen.
Praat hij, dan begrijpen ze de taal niet, en leert hij de hunne, dan blijkt die te beperkt voor uitleg.
Tracht hij in apetaal tot denken te bewegen, opdat zij probleem en oplossing zullen zien?
Ze rukken zijn tong uit en dansen op zijn botten. Hoera! Hij zwijgt!

(Tekst, bij toeval gevormd door neerdwarrelende Ceylontheeblaadjes.)

Zondagsblad. Puzzel. Verborgen boodschap:

Vereniging Tafel
Test op aanvraag

Een toelatingstest? Ik reageerde. Plaatjes aanvullen. Ellipsen, een cirkel. De beste uit elke vijftig mocht aanzitten. Vervangende schaamte deed me blozen om die eis; had men bij gebrek aan leden de norm getemperd? Uit medelijden, doch ook hopend denkenden te ontmoeten, stuurde ik in. Na toelating echter merkte ik amper verschil. Nu wás de test de doenlijk geweest, maar... zó'n grove schifting? Vorsing gewenst.

Pijnlijk! Taboe. Slechts combineren en deduceren konden de schande onthullen. De nakijkcomputer huisvestte een virus, dat potentiële Tafelridders aan een virtuele stoelendans onderwierp. Zo werd de grauwste middelmaat toegelaten. Het briljantste genie afgewezen. Soms glipte een intelligent mens erdoor. Zo'n ongelukkige zag je dan ronddolen op clubdagen, zich afvragend met welke vakbladen hij op dit niveau mee zou kunnen. Hazes? Froger? Wie zegt u?

Ondanks deze ervaring volhardde ik. De Tafelkwestie onderzoekend had ik een selectievere club ontdekt. Een score, in één op duizend gevallen behaald, gaf toegang tot deze Filosofische Vereniging. Hun test behelsde het verklaren van woorden als eloquentie, ostraciseert en sinceriteit. Geen naslagwerken toegestaan. Men begrijpt: ik moest passen. Dit was overmacht. Ik vroeg leden naar hun werkwijze. Verbazing. "Woordenboeken." "Dat mocht toch niet?" Ontsteld waren de hoogbegaafde filosofen. Het verbod respecteren bleek ongehoord. "Wat bezielt u? Met zulk een attitude geraakt men nergens, amice!"

Eerst dacht ik dat mijn eerlijkheid bedoeld werd. Later zag ik in dat het bestaan van een zó oprecht mens letterlijk onvoorstelbaar zou zijn in hun formidabele denkramen, zodat zij mij gehouden moesten hebben voor iemand die mét naslagwerken gefaald had, en de verzuurde onschuld uithing.

Exit Filosofische Vereniging. Ik erken tekort te schieten qua fraudebereidheid, en een eerlijk mens te zijn. Ik ben me er diep van bewust dat ik mij buiten de samenleving plaats met die bizarre afwijking en acuut professionele hulp behoef. Geen therapie is echter afdoende gebleken mij dit volkomen normale sociale gedrag bij te brengen, zodat mijn maatschappelijk functioneren een utopie blijft. Ach, wat schaam ik mij.

Volgende kans. De vereniging Megalom, die een intelligentie met een schaarste van één op een miljoen eiste. Hoopgevende test: "KOEKIEMONSTER staat tot WEZEL als ARNHEM staat tot ?" Weet een koploze kip. "THIO staat tot LOTHARIO als HYPO staat tot ?" Ook geen strop om de nek. Over "VOETSCHIMMEL staat tot DAMESPAARD als TENENKAAS staat tot ?" en "LO DIVE HARRY staat tot ANAGRAM als A NICE MESS staat tot ?" echter moest ik even denken alvorens mijn ei kwijt te kunnen. Meer verklap ik niet, maar wees verzekerd dat de hoogste scherprechters elders in de test vonnis wezen. Na een maand was ik eruit. Ik werd lid.

Het nut van IQ-clubs bleek. Men begreep, zodat communicatie daar was. Tot dan had ik mijn gedachten een half leven voor me moeten houden, want op elke uiting volgden superieure minachting en brute martelpraktijken. Asociaal... communitatief zwakbegaafd... zo noemt men wie men niet begrijpt. De arrogantie der dommen. Communicatie blijkt slechts tussen gelijken mogelijk. Waar vind je die, één uit duizenden zijnd?

Men waagt te vragen waarom die samengebalde intelligentie niet de wereldproblemen oplost? Helaas. De ideeën daartoe zijn noodzakelijkerwijs van hoog abstractieniveau, zodat ze bestuurders Grieks zijn. Een geniaal plan, onverhoopt ter regeringstafel gekomen, zou als subversief het ronde archief ingaan. En wee de auteur. De macht ligt niet bij oordeelsbekwamen. En elk voorstel dát te wijzigen gaat door de zaak's aard dezelfde weg. Ook is voor extreem intelligenten de confrontatie met hun omgeving verminkend, waardoor het redden der mensheid lagere prioriteit krijgt dan het zich van het lijf houden van diezélfde mensheid.

Hoewel ik bij Megalom vrijwel onder gelijken was, vond ik ook daar niet de compromisloze eerlijkheid en het absolute rechtvaardigheidsgevoel waaraan ik zelf leed. Toch wist ik intuïtief dat deze stigmata der geest inherent waren aan het hoogste peil in scheppend vermogen en intelligentie. Dat wat aan de voet gescheiden leek, één zou blijken aan de top. Niemand beaamde dit. Was er een nóg exclusievere club? Een ultieme toetssteen voor de eenheid van al het goede? Gefluisterd werd over een vereniging Serendip, die zou recruteren vanaf het één-op-een-miljard niveau, maar... hoe men zocht, nooit zag men een bewijs voor het bestaan van die moeder aller organisaties.

Tot een ongeadresseerde envelop met enkele vellen papier in mijn postbus viel. Lege vellen. Ik begreep Serendips toelatingstest gevonden te hebben. Een jaar nam hij. Toen stuurde ik hem in dezelfde envelop retour afzender.

Mijn Bewijs van toelating kwam.

Ik had mijn gelijke gevonden.